ສົມບັດແມ່ນໃຜ?

ສົມບັດ ສົມພອນ ເກີດໃນຄອບຄົວຊາວກະສິກອນທີ່ທຸກຍາກໃນແຂວງຄຳມ່ວນປະເທດລາວ ແລະ ເປັນລູກຜູ້ທຳອິດ ໃນຈຳນວນລູກ 8 ຄົນ. ໃນຕົ້ນຊຸມປີ 70 ລາວໄດ້ຮັບທຶນໄປສຶກສາຕໍ່ທີ່ ລັດຮາວາຍ ປະເທດສະຫະລັດອາເມລິກາ ບ່ອນທີ່ລາວໄດ້ຮັບປະລິນຍາຕີດ້ານການສຶກສາ (1974) ແລະ ປະລິນຍາໂທດ້ານກະສິກຳ (1978).

Sombath with Bounyang Vorachit
ສົມບັດສົມກັບອະດີດນາຍົກລັດຖະມົນຕີບຸນຍັງວໍລະຈິດ

ລາວໄດ້ເດີນທາງກັບມາບ້ານ ເກີດພາຍຫລັງທີ່ໄດ້ ສະຖາປະນາເປັນປະເທດ ສປປ ລາວ. ວຽກ ຂອງສົມບັດໃນໄລຍະ ທຳອິດແມ່ນກ່ຽວກັບການສາທິດ ການປັບປຸງການຜະລິດກະສິກຳ ແລະ ຮັບປະກັນສະບຽງອາຫານ ທີ່ໄຊ້ ຕົ້ນທຶນຕຳ່. ຫລັງຈາກນັ້ນ ລາວໄດ້ລິເລີ່ມການນຳໃຊ້ເຕັກນິກ ການປະເມີນສະຖານນະພາບ ແບບມີສ່ວນຮ່ວມຂອງຊຸມຊົນ ໃນລາວ. ໃນປີ 1996 ລາວໄດ້ຮັບ ອະນຸຍາດຈາກກະຊວງສຶກສາທິ ການຈັດຕັ້ງສູນອົບຮົມຮ່ວມ ພັດທະນາ ຫລື ສູນປາແດກ ຂຶ້ນ ເພື່ອຕອບສະຫນອງການຝຶກອົບຮົມໃຫ້ກັບຊາວຫນຸ່ມ ແລະ ເຈົ້າຫນ້າທີ່ລັດຂັ້ນທ້ອງຖິ່ນໃນດ້ານ ການພັດທະນາ ໂດຍອີງໃສ່ຊຸມຊົນເປັນພື້ນຖານ. ຂ້າງເທິງແມ່ນຮູບພາບຂອງ ສົມບັດ ກັບທ່ານ ບຸນຍັງ ວໍລະຈິດ ອະດິດນາຍົກລັດຖະມົນຕີຂອງລາວ.

ທ່ານສາມາດຊອກຫາຂໍ້ມູນເພີ່ມເຕີມກ່ຽວກັບຊີວິດການເຮັດວຽກຂອງລາວໄດ້ໂດຍການກົດ ເລືອກ ‘ວຽກຂອງລາວ‘ ໃນເມນູ.

Sombath and Shui-Meng
ສົມບັດກັບພັນລະຍາ ອຶງ ຊຸຍມິງ

ສົມບັດ ພົບກັບພັນລະຍາຊື່ ຊຸຍເມັງ ໃນເວລາທີ່ພວກເຂົາຍັງເປັນນັກຮຽນຢູ່ ທີ່ຮາວາຍ. ຊຸຍເມັງ ຊຶ່ງມາຈາກສິງກະໂປ ໄດ້ເຮັດວຽກກັບສະຫະປະຊາຊາດ ໃນເວລາຕໍ່ມາ. ລະຫວ່າງ 2003 ແລະ 2008 ນາງເປັນຜູ້ຕ່າງຫນ້າອົງການ ຢູນິເຊຟ ປະຈຳປະເທດຕີມໍເລສເຕ. ດ້ານຊ້າຍແມ່ນ ຮູບພາບຂອງຄູ່ຜົນເມຍເພີ່ນກຳລັງ ຮັບປະທານອາຫານຄຳ ແບບຜ່ອນຄາຍ ຮ່ວມກັບໝູ່ເພື່ອນ ແຄມນຳ້ຂອງໃນວຽງຈັນ.

ໃນກາງປີ 2012 ສົມບັດ ໄດ້ກະສຽນຈາກ ຕຳແຫນ່ງຫົວຫນ້າອົງການປາແດກ ແລະ ຕັ້ງໃຈທີ່ຈະ ໃຊ້ເວລາຫລາຍຂຶ້ນກັບຄອບຄົວ, ນັ່ງສະມາທິ ແລະ ຂີດຂຽນ. ລາວໄດ້ເດີນທາງໄປຢ້ຽມແມ່ຂອງ ລາວຢູ່ທ່າແຂກເປັນປະຈຳ ຊຶ່ງປັດຈຸບັນອາຍຸໄດ້ 83 ປີ ແລະ ປັດຈຸບັນ ສົມບັດ ກຳລັງ ສະຫນັບສະຫນຸນ ຫລານຜູ້ຍິງສອງຄົນເຂົ້າໂຮງຮຽນມັດທະຍົມ. ສົມບັດ ມັກຫລິ້ນກິລາປິ໋ງປ່ອງ ແລະ ດູແລສວນຂອງລາວ. ຄວາມຄິດຂອງລາວໄດ້ຮັບອິດທິພົນຢ່າງເລິກເຊິ່ງຈາກສາດສະຫນາ ພຸດ ໂດຍສະເພາະຫລັກການສອນໃຫ້ມີສະຕິ, ຄວາມເຫັນອົກເຫັນໃຈ, ບໍ່ໃຊ້ຄວາມຮຸນແຮງ ແລະ ຄວາມສຳພັນກັບທຳມະຊາດ.

ເມື່ອສົມບັດໄດ້ຫາຍຕົວໄປໃນວັນທີ 15 ທັນວາ 2012 ຄອບຄົວຂອງລາວເປັນຜູ້ເລີ່ມຕົ້ນຊອກ ຫາລາວໃນທັນທີ ທັນໃດ ໂດຍໄປຫາຢູ່ໂຮງໝໍ ແລະ ລາຍງານການຫາຍຕົວຕໍ່ກັບເຈົ້າຫນ້າທີ່ ຕຳຫລວດ. ມາຮອດວັນທີ 17 ນາງຊຸຍເມັງ ໄດ້ຂຽນຈົດໝາຍເຖິງອຳນາດການປົກຄອງຕ່າງໆ ຊຶ່ງທ່ານສາມາດອ່ານໄດ້ທີ່ນີ້. ເມື່ອບໍ່ໄດ້ຮັບຜົນຫຍັງ ຄອບຄົວຂອງລາວຈຶ່ງໄດ້ຕິດຕໍ່ຫາ ສະຖານທູດ ແລະ ອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນຕ່າງໆທີ່ຮູ້ຈັກລຶ່ງເຄີຍກັບ ສົມບັດ ແລະ ວຽກຂອງລາວ.

ຄອບຄົວ ແລະ ໝູ່ເພື່ອນຂອງ ສົມບັດ ສືບຕໍ່ເຮັດທຸກທຸກຢ່າງທີ່ເປັນໄປໄດ້ເພື່ອທີ່ຈະນຳເອົາ ລາວກັບຄືນມາຢ່າງ ປອດໄພ ແລະ ເວຟໄຊ້ນີ້ເປັນສ່ວນຫນຶ່ງຂອງຄວາມພະຍາຍາມ ດັ່ງກ່າວ.

ເບິ່ງເພີ່ມເຕີມ:

ສົມບັດ ສົມພອນ ຍູ່ທີ່ Wikipedia

Article on Sombath written when he received the Magsaysay Award for Community Leadership, or the citation for the award, and his response.

Interview with Ng Shui Meng
 at Amnesty International Australia‘s Office in Sydney on 27 February 2014

Interview with Ng Shui Meng by Kearrin Sims in April, 2014